و اسم اعظم تكوينى است ، چنان‌كه از اميرالمؤمنين عليه السلام روايت شده است : « ما للَّهِ عَزَّوَجَلَّ آيَةٌ هِيَ أَكْبَرُ مِنّي وَلا للَّهِ مِنْ نَبَأٍ أَعْظَمُ مِنّي » ؛ « 1 » « براى خداوند عزّوجلّ نشانه و خبرى بزرگ‌تر از من نيست » . امام اسم تكوينى " الولى " و " الحاكم " و " الهادى " و " العادل " و " العالم " و " القادر " است . و به عبارت ديگر : امام كسى است كه هر يك از اسما و صفات الهى را كه در ممكن - در حدّ امكانيتش - امكان حصول داشته باشد ، دارا باشد . بديهى است همه ممكنات ، كلمات و اسماى الهى هستند ، قرآن كريم مىفرمايد : « قُلْ لَوْ كانَ الْبَحْرُ مِداداً لِكَلِماتِ رَبّى لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَن تَنفَدَ كَلِماتُ رَبّى وَلَوْ جِئْنا بِمِثْلِهِ مَدَداً » ؛ « 2 » « بگو اگر دريا براى نوشتن كلمات و آثار قدرت و آيات پروردگار من و مخلوقات او مركّب باشد ، هر آينه دريا تمام شود پيش از آنكه كلمات پروردگار من تمام شود ، اگرچه مانند آن مدد بياوريم » . همه آيات خدا هستند ؛ امّا مانند اسماى لفظى كه دلالت آنها بر مسمى در صراحت و ظهور و ذات و صفت و صفت ذات و فعل متفاوتند ، اسماى تكوينى نيز متفاوتند ؛ مثلًا هر عالمى علمش دلالت بر علم خدا دارد ؛ امّا دلالت علم يك شاگرد دبستانى در حدّ يك معلم ، و دلالت علم يك معلم در حدّ يك استاد و يك فيلسوف و مجتهد و مرجع تقليد نيست . دلالت علم كسى كه « عِندَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتابِ » « 3 » است ، در حدّ علم « وَمَنْ عِندَهُ عِلْمُ الْكِتابِ » « 4 » كه امام عليه السلام است ، نمىباشد .

--> ( 1 ) . كافى ، ج 1 ، ص 207 . ( 2 ) . سوره كهف ، آيه 109 . ( 3 ) . نزد او است علمى از كتاب الهى . سوره نمل ، آيه 40 . ( 4 ) . كسى ك نزد اوست علم كتاب الهى . سوره رعد ، آيه 43 . در تفسير اين آيه در تفسير صافى روايت شده است كه از حضرت صادق عليه السلام سؤال شد ، كسى كه نزد او علمى از كتاب ( علم من الكتاب ) است داناتر است يا آن كسى كه نزد او علم كتاب ( علم الكتاب ) است ؟ حضرت فرمودند : نزد آن كسى كه علمى از كتاب است ، در برابر كسى كه نزد او علم كتاب است نيست مگر به اندازه آبى كه بال مگس از دريا مىگيرد . اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود : علمى كه به آدم به زمين آورد و آنچه جميع پيامبران تا حضرت خاتم الانبياء صلى الله عليه و آله به آن فضيلت داده شدند ، در عترت خاتم النبيين صلى الله عليه و آله است .